Η χρεωκοπία του συστήματος και η ήττα της νεοφιλελεύθερης ιδεολογίας

* του Μανόλη Σοφ. Στρατάκη
Βουλευτή ΠΑΣΟΚ Ν.Ηρακλείου

Είναι η πρώτη φορά που το οικονομικό σύστημα το οποίο στηρίζεται στη νεοφιλελεύθερη ιδεολογία και θεωρεί την οικονομία της αγοράς ως πανάκεια, βάλλεται και ηττάται από τις δικές του επιλογές και τους χειρισμούς του σε παγκόσμιο επίπεδο.

Η χρεωκοπία των επενδυτικών τραπεζών που δάνειζαν χωρίς μέτρο, τα νέα τραπεζικά προϊόντα που ονομάστηκαν και τοξικά, τα οποία στη χώρα μας τα πρωτοσυναντήσαμε ως δομημένα ομόλογα, όταν η κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας τα προωθούσε στα ασφαλιστικά ταμεία, αποτελούν το σκηνικό που έστησε το παγκόσμιο σύστημα για να δημιουργήσει τις προϋποθέσεις μιας νέας έντονης, γρήγορης και μεγάλης συσσώρευσης πλούτου δια μέσου του χρηματιστηριακού κεφαλαίου.

Είναι γεγονός οτι η απληστία που επέδειξε το σύστημα ακολουθώντας τις πρακτικές που ξανασυναντήσαμε στο παιχνίδι της αύξησης των τιμών του αργού πετρελαίου από τις επτά αδελφές εταιρείες, το οδήγησαν στην καταστροφή για να αποδειχθεί οτι με όρους εικονικής οικονομίας δεν μπορείς να συμβάλλεις σε πραγματική πρόοδο και μετεξέλιξη της κοινωνίας.

Ο στόχος για συσσώρευση από πολύ λίγους του παγκόσμιου πλούτου, σε τόσο σύντομο χρονικό διάστημα, μπορεί να επιτεύχθηκε, αλλά το αποτέλεσμα για την πραγματική οικονομία και την κοινωνία είναι ό,τι χειρότερο θα μπορούσε να περιμένει άμεσα και μεσομακροπρόθεσμα το ίδιο το σύστημα.
Αποδείχθηκε στην πράξη οτι τα παιχνίδια που στήνονται τελικά, πλήττουν τους πολλούς και επιβεβαιώνουν την αναγκαιότητα παρέμβασης του κράτους για να ηρεμήσουν και να ορθοποδήσουν οι αγορές.

Το «μέτρον άριστον» που αποτελεί μια πασίγνωστη αρχαία ρήση, αποδεικνύεται οτι μπορεί να είναι μια χρήσιμη συμβουλή για όλους και για όλα.

Από δω και πέρα, η κάθε μορφής αντιπαράθεση για την χρεωκοπία ή μη του συστήματος, θεωρώ οτι θα έχει ως στόχο να δικαιολογήσει μόνο συγκεκριμένες εμμονές οι οποίες από μόνες τους επιβεβαιώνουν την ήττα.

Με όσους, για παράδειγμα, υποστηρίζουν οτι η δημιουργική καταστροφή αναζωογονεί τον καπιταλισμό, θα μπορούσε κανείς να συμφωνήσει εάν και αυτοί αποδεχτούν οτι ο στόχος του συστήματος είναι να γίνουν όσο γίνεται πιο λίγοι πλουσιότεροι και οι πολλοί να γίνουν φτωχότεροι.

Όμως, αυτή η άποψη αγνοεί εκ των πραγμάτων την ανάγκη για κοινωνική συνοχή και διαμορφώνει καταστάσεις ζούγκλας και όχι ευημερούσας κοινωνίας.

Άρα με αυτή την παραδοχή και κάτω απ’αυτό το πρίσμα, υπάρχει χρεωκοπία και ιδεολογική ήττα σ’ ένα σύστημα το οποίο αγνοεί τον ανθρώπινο παράγοντα και οτι αυτός πρέπει να λειτουργεί κάτω από συνθήκες ισονομίας και ισοπολιτείας αλλά και ίσων ευκαιριών.

Μ’ αυτά τα δεδομένα είναι χρήσιμο να ασχοληθεί η προοδευτική σκέψη και να προσδιορίσει, μέσα στα πλαίσια που διαμορφώνονται, τις νέες ιδεολογικές αντιπαραθέσεις που είναι βέβαιο οτι η μία πλευρά θα εκφράζει την πολύ μεγάλη πλειοψηφία των πολιτών με καθόλου, λίγα, μεσαία και ανώτερα εισοδήματα και η άλλη πλευρά τη μικρή μειοψηφία των πολύ λίγων με πάρα πολύ μεγάλα εισοδήματα.

Είναι, επομένως, αναπόφευχτο να προσδιορίσουμε πού πρέπει να στραφούν οι ιδεολογικές συγκρούσεις του μέλλοντος και αυτή η αντίληψη να γίνει κτήμα όλων των λαών, αν πραγματικά θέλουμε να ζήσουμε ανάμεσα σε κοινωνίες ευημερίας και προόδου, χωρίς οικονομικές καταστροφές και αξεπέραστους κινδύνους που θα πλήττουν και την πραγματική οικονομία.